ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

90

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

عماد الدّين استناد كرده است و از اينجا روشن مىشود كه هر دو مؤلّف معاصر بودند . نور اللّه نوشته است كه او تأليف چوب چينى را در 947 ه . / 1540 م . به اتمام رسانده است . بنابراين عماد الدّين بايستى در بخش اعظم قرن شانزدهم ( ميلادى ) زنده بوده باشد . محمّد باقر فرزند عماد الدّين متخصّص امراض چشم بود و با دربار شاه عباس ارتباط داشت . او براى پادشاه كتابى در معالجهء امراض عادى چشم تأليف كرده بود و شاه اين كار را زمانى سفارش كرده بود كه در سال 1602 م . اصفهان را براى حمله به تبريز ترك مىكرد و حكيم باقر همراه او بود . عماد الدّين محمود شاگرد صدر الدّين محمّد طبيب اصفهانى و خواجه جمال الدّين محمود شيرازى بود . پس از فراگرفتن طبّ به دربار فرماندار شروان عبد اللّه خان استاجلو وابسته شد . به دلايلى استاجلو اعتماد بر او را از دست داد و به خاطر قصور كوچكى او را يك شب درون استخرى سرد نگه داشتند و او با خوردن مقدار زيادى از ترياك جان خود را نجات داد . بعد از اين اتّفاق شبانه به مصرف ترياك عادت كرد و سرانجام در منافع و مضرّات ترياك كتابى تأليف كرد . در مشهد شفاخانه‌اى متّصل به حرم حضرت امام رضا ( ع ) تأسيس شده بود و در آن زائران و افراد ديگر را معالجه مىكردند . او پس از كناره‌گيرى از استخدام عماد الدّين استاجلو از جانب شاه طهماسب صفوى به اين آستانه وابسته شد و به قول خودش در آنجا فرصت و فراغتى به دست آورد و با وجود كمبود منابع كتابى دربارهء آتشك نوشت . عماد الدّين همچنين طبيب شاه اسماعيل صفوى بود و در حدود 1000 ه . / 1592 م . وفات يافت . او مؤلّف كتاب‌هاى بسيارى است و نسخه‌هاى خطّى آن در داخل و خارج از كشور يافت مىشود و همهء آنها به چاپ نرسيده است . كتاب‌هايى كه توانسته‌ايم از طريق كتابخانه‌ها دربارهء آن اطّلاعاتى به دست آوريم به قرار زير است : شرح تشريح القانون : شرحى مفصّل‌تر از اين دربارهء بخش تشريح قانون ابن سينا نوشته